يکشنبه ٠١ بهمن ١٣٩٦

 

 

فارسي|French
عنوان
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
اشتراک خبرنامه
نام :   
ایمیل :   

 

(جزيره گوره-Gorée) جزيره بردگان و نماد مقاومت  

                                        
تاريخ بشر آكنده از خاطرات تلخ و شيريني است كه در گوشه گوشه اين جهان پهناور رخ داده است؛اگرچه مرور زمان بسياري از خاطرات تاريخي را از ياد برده اما تلخي و شيريني برخي از رويدادهااز قبيل آنچه جزيره گوره شاهد آن بوده آنچنان شديد است كه هيچ گاه از حافظه تاريخي بشر پاك نخواهد شد. يكي از اين خاطرات تلخ كه لكه ننگي در تاريخ حيات اجتماعي انسان تلقي مي شود «برده داري» است كه مدت 350سال در بخش هايي از جهان رايج بوده است.يكي از نقاطي كه همراه با واژه برده داري به ذهن متبادر مي شود قاره آفريقاست. در اين قاره نيز جزيره گوره در كشور سنگال كه در غربي ترين نقطه آفريقا قرار دارد به عنوان اصلي ترين مركز انتقال برده به دنياي نوين تلقي مي شود. نقش تاريخي اين جزيره در اين خصوص موجب شده تا گوره در فهرست ميراث جهاني يونسكو ثبت شود و به مركزي براي توريسم و عبرت گيري از تاريخ تبديل شود.يكي از عواملي كه به جايگاه و نقش تاريخي جزيره گوره در تجارت برده و نيز سيادت دريايي قدرت هاي استعماري كمك كرده ، موقعيت جغرافيايي كشور سنگال كه اين جزيره در آن واقع شده مي باشد. شهر داكار پايتخت و بزرگترين شهر سنگال و در واقع غربي ترين شهر قاره آفريقاست كه با جزيره گوره فاصله اندكي دارد. موقعيت خوب جغرافيايي و بندر بزرگ داكار اين شهر را به يك مركز بزرگ تجاري و اقتصادي تبديل كرده است كه اكنون بخش عمده اي از وظايف اقتصادي، تجاري و دريانوردي كه در گذشته بر دوش جزيره گوره بود را بر عهده دارد.  فاصله بندر داكار تا جزيره گوره 3كيلومتر است، به طوري كه جزيره از ساحل به خوبي ديده مي شود و وسيله سفر از داكار به گوره كشتي است كه از يكي از اسكله هاي بندر داكار انجام مي شود.
گوره يك جزيره كوچك با مساحت 45 هكتار است كه در ابعاد 900 در300متري با شيب تند از شرق به غرب دقيقاً در روبروي بندر داكار واقع شده است. اگرچه امروزه اين جزيره به عنوان سكونت گاه 1200 نفر كه 950نفر آنها مسلمان و بقيه مسيحي هستند همچون يك مركز جذب توريست عمل مي كند، اما شهرت و اهميت آن به دليل نقش و جايگاه تاريخي آن در تجارت برده در عصر برده داري است. هر چند گفته مي شود كه در دوران باستان اقوام مختلف از جمله فنيقي ها اين جزيره را مورد استفاده قرار مي داده اند اما در دوران جديد اولين بار پرتغالي ها در سال 1444ميلادي با كشف آن در اين جزيره مستقر شدند. بعداً در سال 1817 جزيره گوره تحت سيطره استعمارگران هلندي قرار گرفت و به يك ايستگاه بين راهي براي كشتي هاي هلندي كه بين ساحل طلا(كشور غناي فعلي) و هند در رفت و آمد بودند تبديل شد.

گفته مي شود كه نام «گوره» را احتمالاً هلندي ها از نام جزيره «گوئيره» در هلند گرفته اند،البته برخي نيز بر اين باور هستند كه نام اين جزيره از تركيب دو واژه «گوده» و «ريد» به معناي «بندر خوب» گرفته شده است.بعداً انگليسي ها جزيره گوره را از چنگ هلندي ها درآوردند و مدتي آن را در سيطره خود گرفتند
البته بار ديگر هلندي ها اين جزيره را اشغال كردند و سپس در عهد گسترش قدرت دريايي فرانسه جزيره گوره در سيطره آنها قرار گرفت. در سال 1802 نيز طبق معاهده اي صلح آميز اين جزيره به طور كامل به فرانسه تعلق گرفت و تا سال 1960 يعني زمان استقلال سنگال در اختيار فرانسوي ها بود. اكنون نيز علاوه بر زبان فرانسه، آثار فرانسوي جزيره گوره از آثار ساير استعمارگران اين جزيره آشكارتر است كه از آن جمله مي توان به اقامتگاه نيروي دريايي فرانسه كه اكنون نيز مورد استفاده است يا وجود يك توپ دو لوله غول پيكر با برد 14 كيلومتر و قطر 240 ميلي متر كه بر بلندترين منطقه جزيره كه براي مقابله با مهاجمان استعماري ديگر نصب شده اشاره كرد.
اين توپ تنها يك بار در سپتامبر 1940 مورد استفاده قرار گرفته و موجب غرق كشتي انگليسي تاكمن شده است. جزيره گوره به دليل موقعيت جغرافيايي و نزديكي به قاره آمريكا در عصر برده داري به مهم ترين مركز صدور و انتقال برده تبديل شد به طوري كه طي مدت 350 سال حدود 20ميليون نفر از محرومان سياهپوست آفريقا به عنوان برده از اين جزيره راهي دنياي نو در قاره آمريكا شدند تا به قول رئيس جمهور سنگال با خون خود مزارع كشورهاي مرفه تر را آبياري كنند. پس از الغاي برده داري در سال ،1848 جزيره گوره به مركزي براي سياست هاي دريايي و تجاري قدرت هاي اشغالگر و استعماري تبديل شد. بعداً به موازات كاهش نقش تجاري اين جزيره، گوره به مركزي براي گسترش استعمار فرانسوي و ترويج مذهب مسيحيت در غرب آفريقا و اولين مركز جامعه فرانسوي غرب آفريقا تبديل شد.اكنون كه گوره در كنار زندگي عادي مردمان فقير خود در فهرست ميراث جهاني يونسكو به ثبت رسيده مهم ترين كاركرد آن جنبه توريستي آن مي باشد در جزيره گوره اگرچه اكنون آثار مختلف تاريخي و جديد همچون خيابان بوفلر، كليساي كاتوليك سنت چارل كرومه، موزه جديد تايس، يك مسجد، و بناي يادبود گوره، خانه ييلاقي رئيس جمهور سنگال وجود دارد كه مورد بازديد سياحان قرارمي گيرد اما آنچه بيش از همه اين آثار جلب توجه مي كند خانه بردگان است.

 

خانه بردگان

       

        پابند آهنی مخصوص بردگان


اولين خانه بردگان در گوره در سال 1536توسط پرتغالي ها ساخته شده كه از آن براي آماده سازي انتقال برده ها به قاره آمريكا استفاده مي شد. خانه بردگاني كه امروز در گوره به عنوان يك موزه مورد بازديد توريست ها قرار مي گيرد در سال 1776 توسط هلندي ها ساخته شده است. اين خانه در دو طبقه ساخته شده كه در طبقه بالا كه امكانات خوبي وجود دارد صاحبان و تاجران برده مستقر بوده اند و در طبقه پايين كه در وضعيت اسفباري از همه نظر بوده بردگان حبس بوده اند. در طبقه پايين خانه بردگان در اتاق هايي به اندازه  2/5  در 2/5 متر حدود 50 برده نگهداري مي شده است كه در طول شبانه روز يك بار براي قضاي حاجت به بيرون مي رفتند . البته در اين خانه جاي مردان، زنان و كودكان از يكديگر جدا بوده و وضعيت بد بهداشتي و شيوع بيماري ها بسياري از آنان را در مدت حضور در اين خانه كه 3 ماه طول مي كشيده است از پاي درمي آورده است كه مجموع آن بر رقم6 ميليون بالغ مي شود. به علاوه در اين محل تاجران برده فقط طالب بردگان مرد چاق و تنومند بالاي 60 كيلوگرم و زنان برده زيبا بوده اند. اين امر باعث مي شده تا بسياري از بردگان كه واجد اين شرايط نبوده اند بدون اين كه آزاد شوند تا مدت ها در اين وضعيت تلخ باقي بمانند. به علاوه جداكردن زنان و مردان و كودكان از يكديگر باعث مي شد تا در نهايت هنگام انتقال آنان؛ دنياي جديد براي هميشه بين پدران و مادران و فرزندان جدايي بيفتد و هر كدام به نقطه دور از ديگري برود.

«در بدون بازگشت»

از جمله مكان هاي خانه بردگان كه امروزه به محل عذرخواهي سران و مقامات كشورهاي غربي از رفتارهاي زشت و ناپسند پيشينيان خود با بردگان آفريقا تبديل شده «در بدون بازگشت» است. اين در كه عبور از آن براي بردگان به معني خداحافظي دائمي با آفريقا بوده راهرو كوچكي است كه از يك درگاه به اقيانوس اطلس متصل است و توسط پلي به كشتي متصل مي شده است تا بردگان از طريق آن به كشتي منتقل شوند و آنگونه كه روايت شده، بيش از يك ميليون برده از اين در عبور كرده اند. البته در دو طرف درگاه سنگرهايي وجود دارد كه هنگام انتقال بردگان به كشتي افراد مسلح با استقرار در آن چنانچه برده اي براي فرار از دست تاجران خود را به دريا مي افكند به او شليك مي كرده اند تا نتواند جان سالم به در برد. سال 1992 پاپ ژان پل دوم با حضور در جزيره گوره و در حالي كه سخنان او از شبكه هاي تلويزيوني جهان پخش مي شد از محل در بدون بازگشت از رفتار مسيحيان با بردگان عذرخواهي كرد. لوح اين عذرخواهي نيز اكنون در كليساي گوره نصب شده است. همچنين بسياري ديگر از رهبران غربي همچون بيل كلينتون رئيس جمهور سابق آمريكا، توني بلر نخست وزير انگليس از اين محل از جهان عذرخواهي كرده اند. البته آن طوري كه راهنماي موزه عنوان می کند تنها مقام غربي كه از گوره ديدن كرده ولي حاضر به عذرخواهي نشده جورج بوش رئيس جمهور كنوني آمريكاست.

 

 

نقش تاريخي هر چند تلخ «گوره »در تجارت برده باعث شده كه امروز اين جزيره نقش نماديني در تاريخ بشر داشته باشد. در سال 1978 جزيره گوره در فهرست ميراث جهاني يونسكو به ثبت رسيد و به علاوه يونسكو در اينترنت زمينه سفر مجازي به خانه بردگان را فراهم كرده است . كوشيرو ماتسورا مدير كل يونسكو در پيامي به مناسبت افتتاح اين سايت تأكيد كرده ؛جزيره گوره محلي تاريخي در غرب آفريقاست كه صدها هزار زن، مرد و كودك از سراسر آفريقا دستگير شدند و با غل و زنجيرهايي كه برپا داشتند از آن به دنياي جديد منتقل شدند. اين مكان مشهور اكنون يك زيارتگاه جهاني است كه همه ما از قاره هاي مختلف بايد به آنجا بياييم و با غم و اندوه تراژدي اي را كه زماني انسان هايي همچون ما بر افراد ديگري از همنوعانمان تحميل كرده يادآوري كنيم. همچنين آقای«عبدالله واد»  نيز در پيامي به مناسب افتتاح سايت سفر مجازي به خانه بردگان توسط يونسكو تأكيد كرده ؛بسيار خوشوقتم كه در دروازه موزه جزيره بردگان به شما خوشامد گويم. در اين سفر شما محلي را مشاهده خواهيد كرد كه دربردارنده خاطرات ميليون ها زن و مردي است كه اكنون جان باخته اند، مردان و زناني كه با زور از خانه هايشان بيرون كشيده شدند تا با خون خود مزارع كشورهاي مرفه تر را آبياري كنند. اكنون در فجر هزاره سوم فناوري هاي اطلاعات به مردم جهان اجازه ديدار از موزه بردگان در سنگال و تجربه حضور در فصل دردناكي از تاريخ بشريت را هر چند به صورت مجازي مي دهد.

دکتر علی صباغیان

 

 

 

 

جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
تازه ها
پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

پایگاه اطلاع رسانی ریاست محترم ج.ا. ایران

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي

بنیاد سعدی

سازمان دار القرآن الکریم

مدارس اسلامی
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
آمار بازدیدکنندگان
بازدید این صفحه: 3231
بازدید امروز : 63
بازدید این صفحه : 245528
بازدیدکنندگان آنلاين : 1
زمان بازدید : 1.2031

صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت